Edukacja zawodowa

 

SPECYFICZNE CECHY RYNKU PRACY

 Z czasem niektóre zawody znikają z rynku pracy. Jednocześnie pojawia się zapotrzebowanie ze strony pracodawców na pracowników w  innych, nowych zawodach.

W Polsce najwięcej nowych zawodów powstaje w sferze usług

Na niektórych lokalnych rynkach pracy brakuje pracowników w określonych zawodach, na innych rynkach notowany jest ich nadmiar.

Systematycznie rośnie zapotrzebowanie na pracowników, którzy mają coraz wyższe kwalifikacje i umiejętności.

Rzeczywistość zawodowa:

  • częstsze zmiany pracy
  • więcej pracy w domu
  • więcej niezależności
  • więcej możliwości
  • ale także więcej niepewności

 

Pozytywne konsekwencje zmian rynku pracy:

1)      wzrost wartości pracy

2)      wzrost kwalifikacji i bardziej wszechstronny rozwój pracownika

3)      większa szansa na samorealizację

4)      postawa proaktywna

 

Negatywne konsekwencje zmian rynku pracy:

1)      utrata bezpieczeństwa pracy

2)      nasilona konkurencja na poziomie indywidualnym

3)      pracoholizm

4)      większe prawdopodobieństwo wypalenia zawodowego

5)      mniej czasu na życie rodzinne

6)      przymus sukcesu

7)      zmiany tożsamości związanej z pracą

8)      poczucie pustki i braku perspektyw u młodych pracowników wcześnie osiągających wysokie pozycje w organizacji

9)      nasilenie zjawisk patologicznych w organizacji - mobbing

 

Zmniejszenie zapotrzebowania na pracę jest efektem:

v      globalizacji

v      high technology

v      recesji gospodarczej

v      relatywnie wysokiej podaży zasobów ludzkich

     w wieku produkcyjnym

 

Konsekwencje zmniejszonego zapotrzebowania na pracę

1.      Bezrobocie

2.      Zwiększone wymagania stawiane pracownikom

 

ELASTYCZNE FORMY PRACY

- Kontraktowanie pracy polegające na odejściu od tradycyjnych długoterminowych umów o pracę i zastąpienie ich doraźnym angażowaniem pracowników do wykonywania ściśle określonych zadań.

- Umowy o pracę na czas określony występujące w trzech rodzajach: na czas próbny, na czas wykonania określonej pracy czy zadania lub na czas nauki zawodu.

-Zatrudnienie w częściowym wymiarze czasu pracy. Jest to forma zatrudnienia oferowana w przypadku braku zapotrzebowania na daną pracę w pełnym wymiarze. Może być zawarta na czas określony (także próbny), albo na czas nieokreślony.

-Praca dorywcza (tymczasowa) umożliwiająca dowolne rozbudowywanie lub redukowanie zatrudnienia w firmie, w zależności od koniunktury.

- Wypożyczanie pracowników mające charakter trójstronny. Wyraża się zawarciem umowy –subkontraktu między aktualnym pracodawcą, pracownikiem i zakładem wypożyczającym. Umowy te mogą przewidywać wykonywanie konkretnego zadania, ekspertyzy czy usługi i wiążą się z zatrudnieniem okresowym.

- Praca na wezwanie oraz praca na telefon – są to formy pracy, w której pracodawca może wezwać pracownika do jej świadczenia w każdym momencie.

- Praca w domu oraz telepraca – to formy pracy, których miejscem realizacji nie jest zakład pracy lecz miejsce wyznaczane przez pracownika. Pracownik wykonuje powierzone zadania, jest z nich rozliczany przez pracodawcę, jednak pozostaje poza jego kontrolą.

- Telepraca jest najnowszą formą wykonywania pracy na odległość za pośrednictwem komputera i łączy telefonicznych. Innymi słowy jest to praca wykonywana przy pomocy nowoczesnych technik informatycznych i telekomunikacyjnych, w dowolnej odległości od miejsca, gdzie jest tradycyjnie rozliczana.

 

ZAWODY Z PRZYSZŁOŚCIĄ

v     agenci biur pomagających w prowadzeniu działalności gospodarczej i pośrednicy handlowi

v     techniczny personel obsługi komputerów

v     operatorzy sprzętu optycznego i elektronicznego 

v     fizycy, chemicy i pokrewni

v     operatorzy linii produkcyjnych i robotów przemysłowych w przemyśle

v     informatycy

v     sekretarki i operatorzy maszyn biurowych

v     specjaliści nauk społecznych

v     robotnicy produkcji wyrobów precyzyjnych z metali

v     pracownicy do spraw finansowych i statystycznych

specjaliści do spraw biznesu

v     pracownicy działalności artystycznej, rozrywki i sportu

v     architekci, inżynierowie i pokrewne

v     ładowacze nieczystości i pokrewne

v     pracownicy obsługi biurowej

v     pracownicy opieki osobistej

v     operatorzy maszyn do produkcji

 

PRZYKŁADY NOWYCH ZAWODÓW:

INFORMATYKA – mediator administracji sieci, inżynier komputerowy, analityk systemu

LIOFILIZACJA – chemik, dietetyk, technolog żywności (odwadnianie żywności poprzez jej zamrożenie i odparowanie w próżni)

NANOTECHNOLOG – budowanie materiałów, które mają średnice kilku atomów, zastosowanie w: lotnictwie, kosmonautyce, medycynie

EUROLOBBISTA – znajomość języków: angielski, francuski, także uprzedzeń, nawyków, ekonomii, prawa państwa

TELETUTOR – opiekun grupy studentów wirtualnych

EKOBIZNES – chemik, inżynier energetyczny, bioinformatyk

NEUROPROGRAMATOR – wykorzystanie informatyki, neurofizjologii, fizyki, biologii w sztucznym mózgu, chipach, które rozpoznają głos, pismo, odcisk palca

INTEGRACJA REGIONALNA – administrator międzynarodowy i oficer unijny

 

INSTYTUCJE POMOCNE W POSZUKIWANIU PRACY

Powiatowy Urząd Pracy

Zajmuje się udzielaniem pomocy osobom poszukującym pracy w podjęciu zatrudnienia dzięki stosowaniu różnych form przeciwdziałania bezrobociu (m.in. pośrednictwo pracy, kluby pracy, szkolenia, poradnictwo zawodowe, staże dla absolwentów, itp.).

Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej przy WUP gromadzi i udziela informacji z zakresu rynku pracy. Organizuje i prowadzi warsztaty oraz treningi związane z aktywnym poszukiwaniem pracy.

OHP, Biura Karier

Jednostki upoważnione do prowadzenia pośrednictwa pracy np. pomagają nawiązywać kontakty z pracodawcami oferującymi wolne miejsca pracy. Posiadają informacje o lokalnym rynku pracy.

Firmy szkoleniowe

Dają możliwość podniesienia/zmiany kwalifikacji (zawodu), np. ZDZ, CSP.

Organizacje pracodawców (np. Izby Handlowe, Izby Rzemieślnicze) posiadają informacje o rynku pracy (pracodawcach) i tendencjach przyszłych zmian, potrzebach zatrudnieniowych, wymaganiach w stosunku do pracowników.

Agencje doradztwa personalnego                         

Pomagają w określeniu kariery zawodowej, gromadzą dane o poszukujących pracy i pracodawcach, ułatwiają nawiązywanie kontaktów z pracodawcami oferującymi wolne miejsca pracy.

Organizacje pozarządowe zajmujące się problematyką rynku pracy i pomagające osobom poszukującym pracy (fundacje, stowarzyszenia…) posiadają informacje o rynku pracy, jego specyfice, zmianach i potrzebach. Często realizują programy mające na celu aktywizację osób poszukujących pracy i udzielenie im pomocy w znalezieniu pracy.

 

WYMAGANE CECHY WSPÓŁCZESNEGO PRACOWNIKA

- wiedza

- pomysłowość, kreatywność, innowacyjność

- przedsiębiorczość

- samodzielność

- mobilność, gotowość do zmian

- zdolności społeczne

- inteligencja emocjonalna

- odporność na stres

- umiejętność gospodarowania własnym czasem

Kształtowanie kariery zawodowej w gimnazjum

KSZTAŁTOWANIE KARIERY ZAWODOWEJ W GIMNAZJUM

 

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach ( DzU nr 11, poz. 114), jest podstawa do zatrudnienia w szkole i placówce szkolnego doradcy zawodowego .

Główna rola przygotowania młodzieży do wyboru zawodu oraz kierunku kształcenia przypada szkole. Zadaniem szkoły na tym etapie jest udzielanie pomocy uczniom w osiąganiu umiejętności podejmowania decyzji o wyborze zawodu i kierunku dalszego kształcenia, a zwłaszcza:
- Wyzwalanie aktywności uczniów w kierunku samopoznania i samooceny.
- Modyfikacja samooceny w przypadku, gdy odbiega ona od realnych możliwości(zawyżona lub zaniżona).
- Pomoc uczniom w pogłębianiu wiedzy o interesujących ich zawodach.
- Kształtowanie potrzeby konfrontowania oceny swego stanu zdrowia z wymaganiami wybieranego zawodu.
- Zapoznanie ze strukturą szkolnictwa.
- Współdziałanie z rodzicami w realizacji powyższych zadań.


        Ważne staje się przygotowanie młodych ludzi do umiejętnego poszukiwania pracy- wyposażenie ich w umiejętności odpowiedniej autoprezentacji oraz skutecznego komunikowania się. Im wcześniej zadania te zostaną podjęte, tym większe szanse trafnego wyboru zawodu i mniejsze prawdopodobieństwo kosztów ponoszonych przez młodych ludzi, i ich bliskich a także całego społeczeństwa w związku z nietrafna i przypadkową decyzją czy też nieumiejętnością poruszania się na rynku pracy.


        Poradnictwo szkolne to przede wszystkim proces wspierania uczniów w wyborze ścieżek edukacyjnych, zorganizowanych w trzech blokach tematycznych:
1 rozwój samopoznania
2 nauka i praca
3 planowanie kariery
w których tematyka zajęć jest dostosowana do poszczególnych grup wiekowych uczniów.


PRZYKŁADOWE PLANOWANIE KARIERY W 1 KLASIE GIMNAZJUM


I Cykl zajęć dotyczący postrzegania siebie i rozumienie swoich uczuć:

1 Moje uczucia

2 Wewnętrzne Ja – zewnętrzne Ja

3 Jak wyrażamy złość?

4 Dostrzeganie swoich mocnych stron

5 Język „Ja”- Główna idea takiego komunikatu polega na tym, aby otwarcie i we własnym imieniu poinformować drugą osobę, dlaczego dane zachowanie stanowi dla nas problem, jak odbieramy tę sytuację, jakie uczucia ona w nas budzi. Wysyłając takie komunikaty bierzemy na siebie odpowiedzialność za swój wewnętrzny stan, informujemy o nim wprost, pozostawiając jednak drugiej osobie decyzję odnośnie zmiany zachowania.
Pełny „ komunikat Ja” zawiera:
- Informację o twoich uczuciach Czuję...................
jakie ta sytuacja wywołuje. np. Złości mnie”
- Wskazanie, jakie zachowanie Kiedy....................
lub sytuacja jest problemem.
- Informację o tym, dlaczego Ponieważ............
jest to dla mnie problem.
- Informację o tym, czego oczekujemy I chciałbym.........
od drugiej osoby.
„Komunikaty Ja” minimalizują u drugiej osoby lęk, złość, poczucie winy i pozwalają na rozwiązanie konfliktu i porozumienia.

6 Porozumiewanie się bez słów.

Rozpoznawanie i rozumienie swoich uczuć pozwoli na umiejętne radzenie sobie w sytuacjach trudnych, ułatwi nawiązywanie kontaktów i pozwoli na twórczy rozwój i realizację kariery zawodowej.

II Cykl zajęć poświęcony poznaniu najlepszego sposobu uczenia się :


1. Kwestionariusz wielorakiej inteligencji – zapoznanie uczniów z ich najlepszymi stylami uczenia się wg Gardnera
- Sposoby uczenia się.
- Twój najważniejszy zmysł.
- Jak uczysz się wiersza.
- Odkrywam jaj się uczę.
- Prawa czy lewa półkula? test

2. Ćwiczenia kinezjologii edukacyjnej wg Paula Dennisona
Gimnastyka mózgu to dynamiczny i praktyczny system ćwiczeń mający na celu, zintegrowanie funkcji mózgu. Metoda ta łączy rozwój wychowanie i terapię.
Oto kilka przykładów ćwiczeń:
- Leniwa ósemka – wzmocnienie koordynacji pracy obu półkul mózgowych, usprawnienie percepcji wzrokowej.
- Ruchy naprzemienne -aktywność
- Punkty na myślenie - jasność
- Pozycja Dennisona - pozytywność
- Kapturek myśliciela
- Punkty równowagi
- Sowa
- Aktywna ręka
- Znak X- sygnalizuje mojemu mózgowi, że chcę uruchomić do pracy obie półkule
- Zginanie stopy
- Przyciskanie dzwonka
- Sięganie po piłkę

Trzy cykle poradnictwa szkolnego

1. rozwój samopoznania
2. nauka i praca
3. planowanie kariery

 

Misja poradni

Poradnia realizuje kierunki i cele działania zawarte w Statucie PP –P, bazując na wyspecjalizowanej i wysoko wykwalifikowanej kadry pracowniczej ( prawie wszyscy pracownicy mają stopień nauczyciela dyplomowanego) i dalej podnoszą swoje kwalifikacje i  zaangażowaniu pracowników w pracę placówki, w oparciu o roczny plan pracy PP – P. Cele są zawarte w statucie.